( قد أخلص للّه فاستخلصه ) او در پندار و گفتار و كردارش اخلاص دارد و در نتيجه خداوند او را مقرب و گرامى مىدارد . ( فهو من معادن دينه و أوتاد أرضه ) او از نگهبانان دين و خلفاى خدا بر زمين است و خليفه خدا بر زمين در انديشه و رفتارش در برابر احكام الهى فروتن است و از تعاليم خداوند در آبادانى زمين و اصلاح آن براى بندگان پاكش ، فرمان مىبرد . ( قد ألزم نفسه العدل فكان أوّل عدله نفي الهوى عن نفسه يصف الحقّ و يعمل به لا يدع للخير غاية إلّا أمّها و لا مظنّة إلّا قصدها قد أمكن الكتاب من زمامه فهو قائده و إمامه يحلّ حيث حلّ ثقله و ينزل حيث كان منزله ) امام عليه السّلام مىگويد كه مومن راستين كسى است كه با دين و ايمان خويش زندگى مىكند و عقيده خود را با عمل بيان مىكند و داراى گسست شخصيت نيست و از ايمان خود جدا نمىشود و هيچ يك از اعمال و گفتارش را بر مبناى غيرقرآن تنظيم نمىكند و تنها قرآن است كه راهبر و فرمانده او است . امام عليه السّلام پس از بيان اوصاف مؤمن عالم به بيان اوصاف جاهل منافق مىپردازد . ( و آخر قد تسمّى عالما و ليس به فاقتبس جهائل من جهّال و أضاليل من ضلّال و نصب للنّاس أشراكا من حبائل غرور و قول زور ) دانشمندى كه به علم خود عمل مىكند ، نيرو و ستون دين و حق است ؛ اما جاهل منافق با دروغها و فريبكاريها و گمراهىهايش به جنگ با دين و انسانيت برخاسته است . در برخى از روايات آمده است : « كسى كه در ظاهر مانند اهل علم و دين و در